η πατριαρχία σ' αυτή την κοινωνία τελειώνει στα μπουρδέλα, αρχίζει στα σχολεία

Σάββατο, 20 Οκτωβρίου 2012

αναπαραγωγή διακρίσεων τζιαι κατασκευή του εαυτού τζιαι τ@ άλλ@

Εν αρκετά συχνά που θωρώ σε συζητήσεις περί διακρίσεων να αναπαράγονται διακρίσεις τζιαι φοβικότητες μέσα που προσπάθειες για καταπολέμηση των διακρίσεων τζιαι των φοβικοτήτων. Να αναπαράγεται δηλαδή σεξιστικός λόγος σε απαντήσεις ενάντια στην ομοφοβία, τρανσφοβικός λόγος σε απαντήσεις ενάντια στο μισογυνισμό, ρατσιστικός λόγος σε απαντήσεις ενάντια στο ableism κοκ και σε όποιο δυνατό συνδυασμό. Επίσης, εν εν σπάνιο δυστυχώς άτομα που βιώνουν ρατσισμό να συμπεριφέρονται τα ίδια ρατσιστικά, άτομα που βιώνουν σεξισμό να επιδεικνύουν τα ίδια σεξιστική συμπεριφορά, άτομα που βιώνουν ομοφοβία να φέρονται ομοφοβικά, κοκ. Τζιαι τούτο γιατί η καταπίεση τζιαι οι διάφορες φοβικότητες εν τόσο έντονα επιβεβλημένες που την κοινωνία που τελικά εσωτερικεύονται ακόμα τζιαι που τα ίδια τα άτομα που τις υφίστανται. Πολλές φορές τα άτομα που προβαίνουν στην αναπαραγωγή τέθκοιων διακρίσεων τζιαι φοβικοτήτων, κάμνουν το χωρίς κακές προθέσεις, χωρίς καν να αντιλαμβάνονται ότι το κάμνουν τζιαι πολλές φορές, όταν τους επισημανθεί ότι το κάμνουν, πκιάνουν στάση άμυνας τζιαι αντί να αναλογιστούν τες ευθύνες του λόγου τους, προσπαθούν να δικαιολογηθούν ή/ τζιαι να κατηγορήσουν το άτομο που τους το επισήμανε για υπερβολή, υποχονδριότητα κοκ.

Για να μπορούμε αποτελεσματικά να καταπολεμήσουμε τες φοβικότητες τζιαι τις διακρίσεις κάθε είδους χρειάζεται να σταματήσουμε να ταΐζουμε το κυρίαρχο σύστημα (την ετεροκανονικότητα, την πατριαρχία, την κάθε είδους κανονικότητα) με στερεότυπα. Τούτο δυστυχώς πολλές φορές εν λαμβάνεται υπόψη κατά τις προσπάθειες αντιμετώπισης της ρητορικής μίσους, με αποτέλεσμα στερεότυπα τζιαι φοβικότητες να αναπαράγονται μέσα από προσπάθειες… καταπολέμησής τους. Πιο κάτω επιχειρώ να καταγράψω κάποια τέθκοια επιχειρήματα τζιαι τες προβληματικές τους:

Ακούω για παράδειγμα επιχειρήματα ενάντια στην ομοφοβία του τύπου «ομοφυλόφιλος/ λεσβία γεννιέσαι, δεν γίνεσαι, οπότε δεν έχεις ευθύνη». Ένα επιχείρημα που ανεξάρτητα που το κατά πόσο ευσταθεί ή όι, αφαιρεί κάθε agency που τα υποκείμενα μετατοπίζοντας το στη βιολογία τζιαι αξιώνοντας οίκτο για τα ομοφυλόφιλα άτομα που είχαν την «ατυχία» να γεννηθούν «έτσι». 

Ή ακούω επιχειρήματα ενάντια στο μισογυνισμό του τύπου «οι γυναίκες είμαστε πιο έξυπνες/ πιο συναισθηματικές/ μη βίαιες». Μια προσπάθεια δηλαδή διατήρησης τζιαι έμφασης των «καλών» στοιχείων που έχουν αποδοθεί στις γυναίκες μέσα σε ένα πατριαρχικό πλαίσιο. Μια τέθκοια προσπάθεια όμως, όπως και στο προηγούμενο παράδειγμα, μετατοπίζει κάθε agency από τα υποκείμενα στη βιολογία. Εισηγείται ότι όντως υπάρχει μια «φυσική κατηγορία» ανθρώπων που φέρει την ταπέλλα «γυναίκα» τζιαι που τα μέλη της διακρίνονται που κάποια κοινά τζιαι ομογενοποιημένα χαρακτηριστικά. Μια τέθκοια προσπάθεια αποτυγχάνει βέβαια να αναγνωρίσει ότι ο μύθος της "γυναίκας" υπάρχει μόνο ως κοινωνικό κατασκεύασμα για να μας αποπροσανατολίζει, να μας περιορίζει τζιαι να μας καταπιέζει τζιαι ότι οι γυναίκες δεν είναι παρά μέλη μιας κοινωνικής τάξης που το μόνο κοινό που έχουμε είναι μάλλον η καταπίεση από την κυρίαρχη ετεροκανονική τζιαι σεξιστική τάξη. 

Ή ακούω να αντικρούεται η αμφιφυλοφοβία (biphobia) με το επιχείρημα ότι τα αμφιφυλόφιλα άτομα επιδιώκουν μονογαμικές σχέσεις είτε με άντρες είτε με γυναίκες. Λες τζιαι θα ήταν έγκλημα ή «ανωμαλία» να επιδίωκαν μη μονογαμικές σχέσεις ή λες και όλα τα αμφιφυλόφιλα άτομα *πρέπει να* επιδιώκουν μονογαμικές σχέσεις για να μην στιγματίζονται. 

Ή ακούω επιχειρήματα ενάντια στην τρανσφοβία που στηρίζονται και πάλι στη βιολογία (αφαιρώντας και πάλι το agency από τα υποκείμενα), φτάνοντας στη σύγκριση «αρσενικού» vs. «θηλυκού» εγκεφάλου. Μια σύγκριση που, κατά τη γνώμη μου, εκτός από αχρείαστη (τι σημασία έσσιει πραγματικά αν είναι θέμα βιολογίας ή όι;), είναι και πιθανώς επικίνδυνη, αφού αν ίσχυε θα επιβεβαίωνε τον ισχυρισμό του Φρόυντ ότι η βιολογία είναι πεπρωμένο. Κάτι τέθκοιο, και μένοντας στο παράδειγμα περί διαφοράς «θηλυκού» vs. «αρσενικού» εγκεφάλου, συνεπάγεται δύο σημαντικά προβλήματα: 1) Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη τσιμέντωση των έμφυλων στερεοτύπων, τα οποία θα τοποθετηθούν σε βιολογικές βάσεις, γεγονός που θα ενισχύσει την αδιαμφισβητησιμότητα τους. 2) Μπορεί να εγκαθιδρύσει μία ιεραρχία ακόμα τζιαι ανάμεσα στα τρανς άτομα. Αν δηλαδή παρθεί αυστηρά ως κριτήριο η αντιστοιχία εγκεφάλων, τότε τρανς άτομα που μπορεί ο εγκέφαλός τους να μεν αντιστοιχεί σε εκείνο που «θα έπρεπε» να αντιστοιχούσε σύμφωνα με τα ευρήματα, θα περιθωριοποιηθούν ακόμα περισσότερο.

Ακόμα, ακούω επιχειρήματα ενάντια στο ρατσισμό που βασίζονται στην εργατικότητα τζιαι την παραγωγικότητα των μεταναστ@, λες τζιαι όσ@ μετανάστ@ δεν είναι εργατικ@ ή παραγωγικ@ θα έπρεπε να εκδιώχνονται ή να μεν στηρίζονται που τες ίδιες υποδομές που στηρίζουν τ@ ιθαγενείς ή λες τζιαι η ανθρώπινη υπόσταση των μεταναστ@ μετριέται ανάλογα της εργατικότητας τζιαι της παραγωγικότητάς τους. 

Τούτη η προσπάθεια συνεχούς δικαιολόγησης τζιαι προβολής κανονιστικών τζιαι κυρίαρχων προτύπων εν επικίνδυνη. Γιατί στην προσπάθεια κατάρριψης κάποιων στερεοτύπων, εδραιώνονται άλλα στερεότυπα που βασίζονται στην κανονικότητα που επιβάλλει το κυρίαρχο σύστημα. Η άγνοια εν σημαντικός παράγοντας διακρίσεων, αλλά θεωρώ ότι σημαντικό κομμάτι του προβλήματος ένει πέρα που την άγνοια τζιαι η επιβολή συγκεκριμένων κυρίαρχων προτύπων, άρα, πέρα που την ενημέρωση χρειάζεται τζιαι συνεχής τζιαι συστηματική αμφισβήτηση των στερεοτύπων τζιαι αποδόμησή τους. Φαίνεταί μου μάλιστα ότι η αποδόμηση των κυρίαρχων στερεοτύπων εν πρωταρχικής σημασίας τζιαι ότι η ενημέρωση εν μπορεί να γίνεται δίχα της, αλλιώς υποπίπτουμε σε άλλες παγίδες...

Οι πιο πάνω προσεγγίσεις που αναφέρω ως προβληματικές έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: επικεντρώνονται στην ομάδα στόχου των διακρίσεων τζιαι όι στις ίδιες τις διακρίσεις τζιαι από πού πηγάζουν. Πιστεύκω ότι το αντίστροφο θα ήταν πιο αποτελεσματικό. Να επικεντρωνούμαστε δηλαδή στο γιατί υπάρχει σεξισμός/ τρανσφοβία/ ομοφοβία/ αμφιφυλοφοβία/ ρατσισμός/ ableism/ διακρίσεις γενικά παρά στο πως είναι ή θα έπρεπε να είναι οι γυναίκες/ τα ομοφυλόφιλα άτομα/ τα τρανς άτομα/ οι μετανάστ@/ τα άτομα με αναπηρίες/ τα άτομα που υφίστανται διακρίσεις. Παρά να εξαντλούμε τις προσπάθειές μας στο να παραθέτουμε έρευνες που να αποδεικνύουν ότι η ομοφυλοφιλία ή η τρανς κατάσταση είναι βιολογικά φαινόμενα ας πούμε, ή ότι η αμφιφυλοφιλία είναι «υγιής» κατάσταση, ή οι μετανάστ@ είναι παραγωγικ@ και «συμφέρουν» κοκ, να επικεντρωνόμαστε στο να εξηγούμε γιατί υπάρχουν οι διάφορες διακρίσεις τζιαι φοβικότητες, πως αναπαράγονται τζιαι σε ποι@ συμφέρουν. Να εντοπίσουμε δηλαδή τις ρίζες του προβλήματος τζιαι να εστιάσουμε εκεί τον πολιτικό μας λόγο. Να καταδείξουμε ότι οι διακρίσεις εμποδίζουν μας ούλλ@, ανεξαρτήτως ταυτότητας φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού, εθνοτικής καταγωγής ή όποιου άλλου χαρακτηριστικού, συμπεριλαμβανομένων κι όσων τις ασπάζονται/ ασκούν, να είμαστε πιο ολοκληρωμένα άτομα, να αντιλαμβανόμαστε πιο πολύπλευρα τ@ εαυτ@ μας τζιαι τες εμπειρίες μας.

Εμάθαμεν να επιτελούμε ρόλους τζιαι νοιώθουμε ανασφάλεια χωρίς αυτούς, γι' αυτό προσκολλούμαστε σε στερεότυπα. Νοιώθουμε ότι απειλείται η αρρενωπότητα/ η θηλυκότητα/ η ετεροφυλοφιλικότητά/ η εθνοτική μας ταυτότητα κοκ χωρίς ρόλους τζιαι στερεότυπα. Ζιούμε σε ιεραρχικές κοινωνίες, όπου υπάρχουν προνόμια τζιαι περιθώρια. Ταυτιζόμαστε τζιαι προσκολλούμαστε στα προνόμιά μας γιατί μέσω τους αποκτούμε εξουσίες. Έτσι, φοβούμαστε, μισούμε, νοιώθουμε να απειλούμαστε που την έλλειψη προνομίων τζιαι προβάλουμε τις φοβίες μας στο "άλλο," στα άτομα που δεν έχουν τούντα προνόμια.

Τούντα προνόμια όμως βασίζονται σε φαντασιακές ταυτότητες. Το «έθνος» εν ένα φαντασιακό που μας δημιουργεί την αίσθηση της ταυτότητας έναντι στους «απ'έξω» (που τα σύνορα του έθνους) αποκλείοντας όσ@ εν εκτός συνόρων. Η ετεροκανονικότητα, η cis-κανονικότητα, η ικανο-κανονικότητα τζιαι όποια άλλη κανονικότητα, όπως τζιαι οι έμφυλες ταυτότητες εν ένει παρά άλλες φαντασιακές ταυτότητες που μπορούν να υπάρξουν μόνο σε αντιπαράθεση με κάτι άλλο. Οπότε το «άλλο» μετατρέπεται σε «απειλή» προκειμένου να μπορεί να διαμορφωθεί η ταυτότητα του «εαυτού». Τζιαι κάπου δαμέ έγκειται η σχιζοφρένεια τούντης κατάστασης: ο εαυτός μισά το άλλο, περιθωριοποιεί το τζιαι θέλει να το καταστρέψει. Αν το καταστρέψει όμως, καταστρέφει παράλληλα τζιαι τον εαυτό, αφού ο εαυτός υπάρχει μόνο στην αντιπαράθεσή του με το άλλο. Γι' αυτό εν το καταστρέφει, αλλά περιθωριοποιεί το τζιαι καταπιέζει το - εν ο μόνος τρόπος για να διατηρήσει ο εαυτός τη δική του ταυτότητα. Μια ταυτότητα που όμως είναι μόνο φαντασιακή. Εν γι' αυτό που εν σημαντικό να εστιάσουμε στο πόσο καταστροφικές εν οι διακρίσεις αντί να αναλωνούμαστε στην ύπαρξη του «άλλου». Το φοβικό άτομο εν αγνοεί το «άλλο», αφού αντιλαμβάνεται τον εαυτό του μέσα που την αντιπαράθεσή του με το «άλλο», τα «άλλα». Καταπιέζει τα άλλα για να διατηρήσει την ταυτότητά του. Τζείνο που χρειάζεται οπότε εν εν να κατανοήσει το «άλλο», αλλά να κατανοήσει το φαντασιακό της δικής του ταυτότητας προκειμένου να αγκαλιάσει τα πολλαπλά «άλλα». Τζιαι για να γίνει τούτο πρέπει να αντιληφθεί ότι εν απειλείται που τα «άλλα», αλλά ότι η φαντασιακή του ταυτότητα στερεί του (του ίδιου του εαυτού) την ποικιλομορφία σε σχέση τζιαι με την ταυτότητα τζιαι με τις εμπειρίες του.

9 σχόλια:

βλαχακι (το) είπε...

Ενδιαφέροντες προβληματισμοί. Λίγο-πολύ αρκετοί εξ’ ημών μπορεί να έχουμε περιπέσει κάποια στιγμή σε κανονιστικά επιχειρήματα και φυσικά όχι επειδή αυτό είναι το «ορθότερο» αλλά επειδή όταν «στην άλλη άκρη της γραμμής» μιλούν «διαφορετική γλώσσα» τύπου: «ΑΟΥ-Ι-Ο! ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΠΑΚΙΣΤΑΝΟΠΑΙΔΑ ΤΩΝ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΝΑ ΠΗΓΑΙΝΟΥΝ ΣΤΟΥΣ ΠΑΙΔΙΚΟΥΣ ΣΤΑΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΟΥ ΠΑΙΔΙ ΝΑ ΜΕΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΠΕΞΩ. ΔΡΟΜΟΟΟΟΟΟΟ ΟΥΥΥΥΣΤ ΓΙΟΥΥΥΡΓΙΑ» προσπαθείς ενίοτε να γίνεις κατανοητ@ με το να το φέρεις το πράγμα λίγο στα μέτρα τ@ συνομιλητ@.

Nikos Darkman είπε...

Θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα θέμα ταμπού: τις διακρίσεις που υπάρχουν ανάμεσα σε άτομα που ήδη υφίστανται διακρίσεις. Στη δεύτερη παράγραφο εδώ: http://agapiparakseni.blogspot.com/2012/08/blog-post.html
υπάρχει αναφορά σε προκαταλήψεις ανάμεσα στους LGBT. Τέτοιες προκαταλήψεις προωθούνται οργανωμένα πλέον μέσα από LGBT oργανώσεις. Παράδειγμα αποτελεί η τελευταία πρόταση της πρώτης παραγράφου εδώ: http://www.acceptcy.org/node/461#comment-894 .

hecate είπε...

Νίκο, το ελάμ που από ό,τι θυμούμαι έχεις προσεγγίσει εν τζιαι αναπαράγει διακρίσεις, ούτε έσσιει προκαταλήψεις, εν εν?

Ανώνυμος είπε...

Πάρα πολύ στοχευμένο και με καλή αναφορά στα καίρια σημεία. Νομίζω ότι δεν είναι καθόλου τραβημένο να σκεφτούμε οτι κάθε φορά που κάνουμε διακρίσεις ή εκφραζόμαστε φοβικά στην ουσία μιλούμε για ένα κομμάτι του εαυτού μας το οποίο με πείσμα απορρίπτουμε. Αν όλοι είχαμε την αναγκαία αυτοπαρακολούθηση για να μπορούμε να εντοπίζουμε κάθε φορά που γίνεται αυτό αλλά και την αναζήτηση των αιτιών, τότε τα πράγματα θα ήταν πολύ πιο μπροστά. Αυτή όμως η αναζήτηση είναι τόσο επίπονη όσο η αμφισβήτηση της ταυτότητας, κάτι που πολύ λίγοι είναι πραγματικά διατεθημένοι να επιλέξουν σαν τρόπο ζωής

Nikos Darkman είπε...

Hecate,
το ΕΛΑΜ κάνει διακρίσεις και το διαλαλεί. Όταν πήγα σε συνάντησή τους μου είπαν ότι δεν μπορούν να με δεχτούν λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού. Θαύμασα την ειλικρίνεια αυτών των ανθρώπων. Η ειλικρίνεια ήταν για μένα κάτι το ιερό μέχρι που μια νύχτα (http://www.10percent.gr/stiles/neraida/2826-2012-05-01-08-35-02.html) ανακάλυψα ότι η πολλή ειλικρίνεια βλάπτει. Οι ΕΛΑΜ-ίτες έχουν το θάρρος να πουν "πας μη Έλλην βάρβαρος". Άραγε οι LGBT-ίτες έχουν το θάρρος να πουν ότι "πας μη-LGBT βάρβαρος"; Δεν μπορούν να το πουν, παρόλο που δεν συμπαθούν τους μη-LGBT. Στo μυαλό τους δεν χωράει το γεγονός ότι υπάρχουν LGBT που έχουν φίλους μη-LGBT, οι οποίοι όμως δεν θέλουν να πηγαίνουν στα gay-club με αποτέλεσμα οι LGBT με φίλους μη-LGBT να πηγαίνουν στα gay-club χωρίς παρέα. Και επειδή υπάρχει το στερεότυπο που περιγράφει η τελευταία πρόταση της πρώτης παραγράφου εδώ http://www.acceptcy.org/node/461#comment-894 δημιουργούνται διακρίσεις, όπως τις ΕΛΑΜ-ίτικες διακρίσεις. Με μια διαφορά όμως: ότι οι ΕΛΑΜ-μίτικες διακρίσεις λέγονται από ανθρώπους οι οποίοι παραδέχονται ότι [θέλουν να] κάνουν διακρίσεις. Τώρα πια καταλαβαίνω γιατί είναι κακό να είσαι ειλικρινής.

hecate είπε...

το παραλήρημά σου στο δικό σου μπλογκ, νίκο.

Nikos Darkman είπε...

Aπλά απαντώ στην ερώτησή σου για τους ΕΛΑΜ-ίτες.

Ανώνυμος είπε...

και ελαμ-ιτισσες..? . . .. . . . . . ...

υ.γ πολυ ευκολα θαυμαζεις κοσμο Νικο, νταρκΜΑΝ..

Τοσο πολυ εχει παρακμασει το ειδος μας, μηπως, και η αντιληψη αρκετων απο μας, που ΘΑΥΜΑΖΟΥΜΕ (μεγαλη κουβεντα) υποκειμενα και τις διαθεσεις τους ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΝΟΗΜΑΤΟΣ/ ΚΑΙ ΑΘΛΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΥΠΟΘΑΛΠΤΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΤΑΓΜΑΤΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑΣ????

και εγω σου λεω, ΜΕ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ οτι συνειδητα επιλεγω και διακυρησσω ΤΗΝ ΑΣΕΒΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΓΗ (υπερμετρη χρηση , μολυνση και απονεκρωση της εντελει, για προσωπικο μου οφελος/μετοχικο κερδος) ή ΜΕ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ προτασσω/και καταδεχομαι το ξεζουμισμα των αλληλων (-σε αδιεξοδη θεση/ταξη-) για να μου καθαριζουν το σπιτι, να υπηρετουν τα παιδια μου, να μου κρατανε το μαγαζι, να νοιαζονται για την κατακοιτη -ιερη- μανα μου.

και τελος ΜΕ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ ως κοινοβουλευτικος σου εκπροσωπος, διαχειριστης, εντελει των δομων που συνθετουν την ζωη σου/ ΣΤΑ ΜΟΥΤΡΑ ΣΟΥ ΛΕΩ ΟΤΙ ,ΕΣΕΝΑ, ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΛΕΓΟΜΕΝΟΥ ΛΑΟΥ, ΤΟΥ ΚΑΤΑΚΑΗΜΕΝΟΥ, ΑΝΙΚΑΝΟΥ ΜΕΣΟΥ ΠΟΛΙΤΗ, ΕΣΕΝΑ ΤΗΣ ΑΔΑΗΣ ΕΥΗΠΟΛΗΠΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΣΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕ ΕΧΩ ΧΕΣΜΕΝΗΗΗΗΗΗΗΗΗΗΗΗΗΗΗ! και στις λεσχες μου φτιαχνουμε ανεκδοτα για σενα και χεζομαστε στο γελιο (και στο ταλιρο)



ΜΕ ΘΑΥΜΑΖΕΙΣ ΝΙΚΟ ΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΝΑ (?)

Ε, ΝΙΚΟ ΜΟΥ .. ?
ΑΧ, ΠΕΣΜΟΥ Ο/Η Nikos Darkman ΜΟΥ?

Nikos Darkman είπε...

Θαυμάζω την ειλικρίνειά σου, διότι μου φέρνει αναμήσεις από την εποχή που ήμουν και εγώ ειλικρινής. Αν όλοι μπορούσαν να εκφράζονται όπως εκφράζεσαι εσύ, θα ζούσαμε σ' ένα κόσμο με πολύ λιγότερη υποκρισία.